วันอังคารที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2554

การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ ข้าวโพดหวานแปรรูป จังหวัีดกาญจนบุรี




โครงการออกแบบส่วนบุคคล สังขยาข้าวโพด

Final Project : Steamed Custard Corn


ส.1 สืบค้น (Research)

ข้าวโพด (ชื่อวิทยาศาสตร์: Zea mays Linn.) ชื่ออื่นๆ ข้าวสาลี สาลี (เหนือ) คง (กระบี่) โพด (ใต้) บือเคเส่ะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) เป็นพืชตระกูลเดียวกับหญ้ามีลำต้นสูง โดยเฉลี่ย 2.2 เมตร ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของลำต้น 0.5-2.0 นิ้ว เมล็ดจากฝักใช้เป็นอาหารคนและสัตว์

ลักษณะทางพฤษศาสตร์

ข้าวโพดเป็นพืชจำพวกหญ้า มีลำต้นตั้งตรงแข็งแรง เนื้อภายในฟ่ามคล้ายฟองน้ำสูงประมาณ 1.4 เมตร ใบ จะเป็นเส้นตรงปลายแหลม ยาวประมาณ 30-100 ซม. เส้นกลางของใบจะเห็นได้ชัด ตรงขอบใบมีขนอ่อนๆ ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียอยู่ในต้นเดียวกัน ช่อดอกตัวผู้อยู่ส่วนยอดของลำต้น ช่อดอกตัวเมียอยู่ต่ำลงมาอยู่ระหว่างกาบของใบ และลำต้นฝักเกิดจากดอกตัวเมียที่เจริญเติบโตแล้ว ฝักอ่อนจะมีสีเขียว พอแก่เป็นสีนวล


ถิ่นกำเนิด

มีการขุดพบซังข้าวโพดและซากของต้นข้าวโพดที่ใกล้แม่น้ำในนิวเม็กซิโก (แถบอเมริกาใต้) และปัจจุบันนิยมปลูกแพร่หลายในแถบอเมริกา แคนาดา สามารถปลูกได้ในสภาพที่ภูมิอากาศแตกต่างกันมาก ๆ เป็นแหล่งอาหารที่สำคัญของสัตว์ เพราะสามารถนำมาเลี้ยงสัตว์ได้ทั้งต้น ใบ และเมล็ด

การนำเข้ามาในประเทศไทย

สำหรับประเทศไทย คนไทยรู้จักนำข้าวโพดมาเลี้ยงสัตว์ตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 โดย หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร ได้นำข้าวโพดพันธุ์ที่ใช้เลี้ยงสัตว์มาปลูกและทดลองใช้เลี้ยงสัตว์ ซึ่งในขณะนั้นเป็นยังเป็นที่รู้จักกันน้อย จนกระทั่งหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 การใช้ข้าวโพดเริ่มแพร่หลายขึ้นเนื่องจาก หลวงสุวรรณวาจกกสิกิจได้นำการเลี้ยงไก่แบบการค้ามาเริ่มสาธิต และกระตุ้นให้ประชาชนปฏิบัติตามผู้เลี้ยงไก่จึงรู้จักใช้ข้าวโพดมากขึ้นกว่าเดิม แต่เนื่องจากระยะนั้นข้าวโพดมีราคาสูงและหายาก การใช้ข้าวโพดจึงใช้เป็นเพียงส่วนประกอบของอาหารหลัก ซึ่งมีรำและปลายข้าวเป็นส่วนใหญ่ แต่ในปัจจุบันผู้เลี้ยงสัตว์รู้จักข้าวโพดกันทั่วไป และในปัจจุบันประเทศไทยได้ปลูกข้าวโพดในปีหนึ่ง ๆ เป็นจำนวนมาก

ชนิดของข้าวโพด

โดยทั่วไปข้าวโพดจัดออกเป็น 5 กลุ่ม คือ

  1. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หรือข้าวโพดไร่ (Field Corn) ที่รู้จักในปัจจุบันเช่นข้าวโพดหัวบุ๋ม (Dent Coorn) และข้าวโพดหัวแข็ง (Fint Corn) ซึ่งเป็นการเรียกตามลักษณะเมล็ดข้าวโพดหัวบุ๋มหรือหัวบุบ ข้าวโพดชนิดนี้เมื่อเมล็ดแห้งแล้วตรงส่วนหัวบนสุดจะมีรอยบุ๋มลงไป ซึ่งเป็นส่วนของแป้งสีขาว ข้าวโพดชนิดนี้สำคัญมากและนิยมปลูกกันมากใน ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะทางแถบคอร์นเบลท์ สีของเมล็ดมีตั้งแต่ขาวไปจนถึงเหลือง เนื่องจากมีหลายสายพันธุมีโปรตีนน้อยกว่าพวกข้าวโพดหัวแข็ง ข้าวโพดหัวแข็ง ข้าวโพดพันธุ์นี้ส่วนขนสุดของเมล็ดมักมีสีเหลืองจัดและเมื่อแห้งจะแข็งมาก ภายในเมล็ดมีสารที่ทำให้ข้าวโพดมีสีเหลืองจัดเป็นสารให้สีที่ชื่อ คริปโตแซนทีน (Cruptoxanthin) สารนี้เมื่อสัตว์ได้รับร่างกายสัตว์จะเปลี่ยนสารนี้ให้เป็นไวตามินเอ นอกจากนี้สารนี้ยังช่วยให้ไข่แดงมีสีแดงเข้ม ช่วยให้ไก่มีผิวหนัง ปาก เนื้อ และแข้งมีสีเหลืองเข้มขึ้น เป็นที่นิยมของตลาดโดยเฉพาะแถบอเมริกาส่วนอังกฤษนั้นนิยมใช้ข้าวโพดขาว
  2. ข้าวโพดหวาน (Sweet Corn) เป็นข้าวโพดที่คนใช้รับประทาน ไม่มีการแปรรูป เมล็ดมักจะใสและเหี่ยวเมื่อแก่เต็มที่ เพราะมีน้ำตาลมาก ก่อนที่จะสุกจะมีรสหวานมากกว่าชนิดอื่น ๆ จึงเรียกข้าวโพดหวาน มีหลายสายพันธุ์
  3. ข้าวโพดคั่ว (Pop Corn) เป็นข้าวโพดที่คนใช้รับประทาน ไม่มีการแปรรูป เมล็ดค่อนข้างแข็ง สีดีและขนาดแตกต่างกัน สำหรับต่างประเทศ ถ้าเมล็ดมีลักษณะแหลมเรียกว่า ข้าวโพดข้าว (Rice Corn) ถ้าเมล็ดกลม เรียกว่า ข้าวโพดไข่มุก (Pearl Corn)
  4. ข้าวโพดแป้ง (Flour Corn) เมล็ดมีสีหลายชนิด เช่น ขาว (ขุ่น ๆ หรือปนเหลืองนิด ๆ) หรือสีน้ำเงินคล้ำ หรือมีทั้งสีขาวและสีน้ำเงินคล้ำในฝักเดียวกัน เนื่องจากกลายพันธุ์ พวกที่มีเมล็ดสีคล้ำและพวกกลายพันธุ์เรียกว่าข้าวโพดอินเดียนแดง (Squaw Corn) หรือเรียกได้อีกชื่อว่าข้าวโพดพันธุ์พื้นเมือง (Native Corn) พวกข้าวโพดสีคล้ำนี้จะมีไนอาซีน สูงกว่าข้าวโพดที่มีแป้งสีขาว
  5. ข้าวโพดเทียน (Waxy Corn) เป็นข้าวโพดที่คนใช้รับประทาน จะมีแป้งที่มีลักษณะเฉพาะคือ นุ่มเหนียว เพราะในเนื้อแป้งจะประกอบด้วยแป้งพวกแอมมิโลเปคติน(Amylopectin) ส่วนข้าวโพดอื่น ๆ มีแป้งแอมมิโลส (Amylose) ประกอบอยู่ด้วย จึงทำให้แป้งค่อนข้างแข็ง

ข้าวโพดที่ใช้เลี้ยงสัตว์ในประเทศไทยมีหลายพันธุ์ ที่นิยมปลูกในประเทศไทยได้แก่ พันธุ์กัวเตมาลา พียี 12 (Rep.1) กัวเตมาลา พีบี 12 (Rep.2) พีบี 5 ข้าวโพดเหนียว และโอเปค-2 มีเมล็ดตั้งแต่สีขาว สีเหลืองไปจนถึงสีแดง ขนาดของเมล็ดขึ้นอยู่กับพันธุ์ โดยทั่วไปจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางอยู่ในช่วง 0.5-0.8 ซม. ก่อนนำมาเลี้ยงสัตว์จึงต้องบดก่อนเพื่อช่วยให้การย่อยและการผสมได้ผลดีขึ้น ที่บดแล้วจะมีขนาดประมาณ 1-8 มม.


พันธุ์ข้าวโพดหวาน
พันธุ์ข้าวโพดหวานที่ใช้ปลูกควรเป็นข้าวโพดหวานลูกผสม ในตลาดมีหลายพันธุ์ผลิตจากหลายบริษัทให้เลือก แต่พันธุ์ที่แนะนำคือพันธุ์ข้าวโพดหวานลูกผสม ไฮ-บริกซ์ 10 และ ไฮ-บริกซ์ 3 ทั้งสองพันธุ์เป็นพันธุ์ข้าวโพดหวานลูกผสมที่ผลิตโดย บริษัท แปซิฟิคเมล็ดพันธุ์ จำกัด ซึ่งสามารถให้ผลผลิตสูง มีขนาดฝักใหญ่เป็นที่ต้องการของตลาด คุณภาพฝักสดดีมาก รสชาติดี กลิ่นหอม นอกจากนี้ยังสามารถปลูกได้ในทุกสภาพแวดล้อมในประเทศไทย เพราะเป็นพันธุ์ที่ปรับปรุงขึ้นโดยใช้เชื้อพันธุกรรมที่มีในประเทศ ทำให้สามารถปรับตัวได้อย่างกว้างขวาง

ความเห็นจากกาญจน์คอร์น

คุณปรีชา จงประสิทธิพร จาก บริษัท กาญจน์คอร์น จำกัด กล่าวว่า ในโลกนี้บริโภคข้าวโพดหวานปีละประมาณ 10,000 ตู้คอนเทรนเนอร์ เป็นของยุโรป 4,000-5,000 ตู้ ที่เหลือก็จะกระจายไป ไม่ว่าจะเอเชีย หรืออเมริกา เมื่อเป็นเช่นนี้ ทุกโรงงานในประเทศไทยก็จะส่งออกไปยังยุโรป กาญจน์คอร์น นั้นมีผลผลิตทั้งหมด 50,000 ตัน แต่ในปีนี้ ตั้งเป้าที่จะทำผลผลิต 10,000 ตัน และในปีหน้าอาจจะเพิ่มขึ้นอีก

สำหรับแนวโน้มในอนาคตนั้น คุณปรีชา กล่าวว่า ทางด้านข้าวโพดหวานฝักสดจะไม่ลดลง เพราะปริมาณการบริโภคของคนน่าจะคงที่ ส่วนทางด้านข้าวโพดโรงงาน อาจจะมีการเปลี่ยนแปลง จะต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยการปรับตัวของราคาพืชทุกอย่าง เช่นตอนนี้จะเจอกับ ข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ถั่วเหลือง ซึ่งตอนนี้มีราคาสูงทีเดียว และอีกอย่างหนึ่งซึ่งจะมีผลต่อราคาของข้าวโพดหวานคือ ปริมาณความต้องการข้าวโพดในยุโรป ถ้าหากมีความต้องการสูงก็จะทำให้ราคาข้าวโพดหวานนั้นสูงขึ้นอย่างแน่นอ


นักวิจัยของมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์แห่งสหรัฐฯ

รายงานในวารสารสมาคมเคมีแห่งอเมริกาา ข้าวโพดหวานที่ปรุงสุกแล้ว
จะออกฤทธิ์ล้างพิษในร่างกายสูงขึ้นได้อย่างเด่นชัด เขาเผยว่าผิดกับที่เคยเชื่อกันมาก่อนว่าผักและผลไม้หากต้มปรุงสุกแล้วจะเสียคุณค่าทางอาหารลงไปสู้กิน ดิบ ๆ ไม่ได้ แต่ข้าวโพดหวานยังคงสามารถเก็บพลังเป็นตัวล้างพิษคงไว้ได้
แม้ว่าจะสูเสียวิตามินซีไปเขาได้พบในการ ต้มข้าวโพดหวานด้วยอุณหภูมิสูง 115องศาเซลเซียส ในเวลานานต่างกัน 10, 25 และ 50 นาที พบว่ายิ่งต้มนานจะทำให้มันมีสารอัน เป็นตัวล้างพิษเพิ่มขึ้นเป็น 22, 44 และ 53 เปอร์เซ็นต์ ขึ้นตามลำดับนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าสารที่ออกฤทธิ์เป็นตัวล้างพิษช่วยดับพิษของพวกอนุมูล อิสระซึ่งเป็นอันตรายกับเซลล์ของอวัยวะต่าง ๆ ทั้งยังมีส่วนเกี่ยวพันกับโรคอันเนื่องมาจากความแก่ชรา ต่างๆอย่างเช่นต้อกระจกและโรคสมองเสื่อมอีกด้วย คณะนักวิจัยแจ้งว่าข้าวโพดหวานที่ต้มหรือปิ้งจะปล่อยสารประกอบที่เรียกว่า กรดเฟรุลิก อันเป็นคุณกับร่างกายยิ่งมากขึ้นเมื่อถูกความร้อนสูงขึ้นหรือเวลานานขึ้น กรดเฟรุลิกเป็นพวกพฤกษเคมีซึ่งในผักและผลไม้
มีอยู่ไม่มากนักแต่กลับพบมีอยู่อย่างอุดมในข้าวโพดผสมปนเปรวมอยู่กับอย่างอื่นการทำให้มันสุกจึงช่วยทำ ให้มันปล่อยกรดเฟรุลิกออกมาได้มากขึ้น.



ตัวอย่างผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ข้าวโพดแปรรูปเป็นข้าวโพดอบกรอบ



ขั้นตอนการเตรียมงานพิมพ์กล่องกระดาษ

กำหนดวัตถุประสงค์ กล่องกระดาษนอกจากมีไว้บรรจุผลิตภัณฑ์แล้วยังเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งในการทำตลาดให้กับผลิตภัณฑ์นั้นๆการจัดทำกล่องกระดาษต้องมีการพิจารณาถึงภาพลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ การดึงดูดสายตา ความน่าเชื่อถือซึ่งมีผลต่อการตัดสินใจของผู้ซื้ออนึ่งการกำหนดภาพลักลักษณ์นั้นเป็นผลมาจากการวิจัยตลาด (Marketing Research) การกำหนดจุดขายและกลุ่มเป้าหมายของผลิตภัณฑ์ (Target Group)ซึ่งต้องใช้งบประมาณสูงหากจัดทำอย่างเต็มรูปแบบสำหรับSMEสามารถจัดทำอย่างประหยัด เช่นการวิจัยตลาดก็ใช้วิธีสอบถามกลุ่มเป้าหมายด้วยตนเองการหาจุดขายผลิตภัณฑ์ก็ใช้วิธีเปรียบเทียบสินค้าคู่แข่ง ฯลฯ เมื่อผนวกกับประสบการณ์ที่มีอยู่ก็พอจะพัฒนารูปแบบของกล่องกระดาษได้ตรงกับความวัตถุประสงค์ที่วางไว้

กำหนดรูปแบบ ขนาด และจำนวนพิมพ์ วิธีหนึ่งในการกำหนดรูปแบบก็คือดูตัวอย่างกล่องกระดาษที่มีอยู่ในท้องตลาด กล่องของคู่แข่ง กล่องกระดาษตามศูนย์การค้า เลือกรูปแบบที่เหมาะกับภาพลักษณ์และจุดมุ่งหมายที่วางไว้ สำหรับขนาดให้เลือกดูจาก"ขนาดของงานพิมพ์กล่องกระดาษ"ที่ระบุข้างล่างเพื่อความประหยัดไม่เสียเศษในการพิมพ์ส่วนจำนวนพิมพ์ให้ประเมินจากความต้องการใช้งานท่านสามารถสอบถามราคาประเมินได้จากโรงพิมพ์สุพรีมพริ้นท์โดยระบุรูปแบบได้หลายรูปแบบหรือจำนวนพิมพ์ได้หลายระดับ ในขั้นนี้ควรจัดทำแบบร่างคร่าว ๆ (Layout) เพื่อดูว่ามีความเหมาะสมและดึงดูดความสนใจเพียงใด



ออกแบบจัดทำอาร์ตเวิร์ค ในปัจจุบันจะใช้ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ในการออกแบบและจัดทำต้นฉบับซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวกับภาพและการตกแต่งภาพ มักใช้ Adobe Photoshop ซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการจัดหน้า มักใช้ Adobe Indesign, Illustrator,Pagemakerในการจัดอาร์ตเวิร์คกล่องกระดาษให้ยึดภาพลักษณ์และผลิตภัณฑ์ที่บรรจุอยู่ภายในเป็นสำคัญการเลือกใช้สีและสไตล์ต้องสอดคล้องกับผลิตภัณฑ์ตลอดจนกลุ่มเป้าหมายที่จะจำหน่ายนอกจากนี้ให้คำนึงถึงความสวยงามความโดดเด่นสดุดสายตากล่องกระดาษบางชิ้นมีการเคลือบพลาสติกเงาหรือเคลือบพลาสติกด้านปั๊มฟอล์ยสีเงิน/ทอง(HotStamping)ฯลฯซึ่งช่วยเพิ่มคุณค่าให้กับกล่องกระดาษ ให้บรรจุข้อความบนกล่องให้ถูกต้องครบถ้วนตามบทบัญญัติของกฎหมาย อนึ่ง ทางโรงพิมพ์สุพรีมพริ้นท์มีบริการรับออกแบบจัดทำต้นฉบับงานพิมพ์กล่องกระดาษให้ลูกค้าของเรา

สั่งพิมพ์งาน เมื่อจัดทำอาร์ตเวิร์คต้นฉบับเป็นที่เรียบร้อยแล้วก็สามารถส่งไฟล์งานและสั่งโรงพิมพ์ดำเนินตามขั้นตอนการพิมพ์ได้ต่อไป





ส.2 สมมติฐาน (Resume)

โดยทั่วไปข้าวโพดอบกรอบมักจะอยู่ในรูปแบบของซองถุงพลาสติกซึ่งย่อยสลายยาก และหยิบจับเล๊อะมือ จึงคิดรูปแบบการรับประทานแบบใหม่ โดยอยู่ในรูปแบบกล่องกระดาษ โดยทำข้าวโพดแปรรูปเป็นข้าวโพดแท่งรสนม ให้ขนาดไกล้เคียงกับกล่องที่จะทำ โดยมีขนาดที่พอดีคำแล้วพอดีมือ วิธีการรับประทานเพียงใช้นิ้วดันใต้กล่องขึ้น ขนมก็จะโผล่ขึ้นมาโดยไม่ต้องหยิบจับให้เล๊อะมือ


แรงบันดาลใจ (Inspiration)










แรงบัดาลใจ มาจากลิปสติกเพราะเวลาจะใช้งานก็เลื่อนขึ้นเลื่อนลงใช้งานสะดวกไม่เล๊อะมือ จึงได้นำหลักการเลื่อนขึ้น-ลง มาปรับใช้กับขนมข้าวโพดหวานอบกรอบ โดยออกแบบกล่องให้มีขนาดเดียวกันกับขนมข้าวโพดอบกรอบแบบแท่ง เพียงแค่ใช้นิ้วดันขึ้นใต้กล่องขนมข้าวโพดอบกรอบแท่งก็จะเลื่อนขึ้นมา







ส่วนประกอบของขนมข้าวโพดอบกรอบ รสนม

เกล็ดข้าวโพด

80%

นมผง

13%

น้ำตาล

5%

เกลือ

1%

น้ำมันปาล์ม

0.5%






คุณค่าทางอาหาร

ไขมันทั้งหมด

6 ก.

ไขมันอิ่มตัว

2 ก.

โคเรสเตอรอล

0 มก.

โปรตีน

1 ก.

คาร์ดบไฮเดรสทั้งหมด

16 ก.

ใยอาหาร

0 ก.

น้ำตาล

6 ก.

โซเดียม

100 มก.




Design Logo


ตราสัญลักษณ์

แก้ไข


หลักในการดีไซน์โลโก้ข้าวโพดหวานแปรรูป อันดับแรกคือรูปทรงของข้าวโพด นำรูปทรงข้าวโพดมาทำการตัดทอนจนเกิดรูปแบบของกราฟฟิก และดีไซน์ฟ้อนท์ที่ให้ความรู้สึกสนุกสนาน จากนั้นนำกราฟฟิกรุปข้าวโพดมาผสมกับฟ้อนท์ โดยนำกราฟฟิกรูปข้าวโพดมาวางแทนตัว O จึงเกิดเป็นโลโก้ ข้าวโพดหวานแปรรูป Corn Crisps สีที่ใช้ เหลือง - เขียว ซึ่งเป็นสีของข้าวโพดหวาน







หลักการออกแบบกล่องขนมข้าวโพดแปรรูปชนิดแท่ง คำนึงถึงรุปทรงแท่งเป็นหลัก และพอดีชิ้น เพื่อต้องการทำตาม concept ที่จะใช้นิ้วดันใต้กล่องแล้วดันขึ้น ถึงจะรับประทานได้ไม่เล๊อะมือ จึงไม่มีฝาปิดด้านล่าง และออกแบบเป็นรูปสี่เหลี่มเพื่อสะดวกในการจัดวาง สีที่ใช้เป็นสีเหลืองเป็นหลัก โลโก้จะอยู่ส่วนบนกล่อง มีกราฟฟิกรูปขนมและข้าวโพดอยู่ด้านหน้าของกล่อง และพื้นกล่องเป็นรูปไร่ข้าวโพดเพื่อให้กล่องขนมชิ้นนี้ดูไม่โล่งจนเกินไป



แก้ไข




หลักการออกแบบเช้วเพื่อวางกล่องขนม นั้นได้คำนึงถึงขนาดของกล่องเล็กจำนวน 10 กล่อง แถวละ 5 กล่อง มี 2 แถว ขนาดของเช้ว หน้ากว้าง 17.5 ซม. หน้าสูง 3 ซม. ข้างยาว 8 ซม.ข้างสูง 6 ซม. ขอบ 1 ซม. ฉากหลัง 17.5 ซม. โดยมีพื้นที่ว่างข้างใน 15.5 x 7 ซม. เช้วชิ้นนี้ได้จัดวางกราฟฟิกโลโก้เพื่อให้เห็นได้ชัดเจนรอบกล่อง มีกราฟิกรุปขนมและข้าวโพดประกอบ พื้นหลังเป็นรุปไร่ข้าวโพดเพื่อให้เช้วดูไม่โล่ง และมีระบุที่มาของข้าวโพดหวานว่า Sweet Corn Kanchanaburi ด้วยฟ้อนท์ตัวเขียน

ส.3 สรุปผล (Results)









สรุป
การออกแบบกราฟฟิกบนบรรจุภัณฑ์ข้าวโพดหวานแปรรูป เป็นข้าวโพดอบกรอบชนิดแท่ง เพื่อเปลี่ยนภาพลักษณ์ในการกินให้มีรูปแบบแปลกและง่าย โดยมีแรงบันดาลใจมาจากลิปสติ๊ก ซึ่งด้วยความที่แปลกและแหวกแนวในการกินจึงเหมาะกับเด็ก ๆ ที่ยังมีความต้องการสนุกในการกิน และเหมาะกับวัยรุ่น ผู้ใหญ่ สาวๆ ที่ต้องการรับประทานแบบไม่เล๊อะมือ เพียงใช้นิ้วดันด้านใต้กล่อง


Mood Board